Osteotomia kolana – na czym polega ten zabieg w praktyce?
W internecie i rozmowach pacjentów dominuje hasło osteotomia kolana. Choć celem jest naprawa kolana, osteotomia nie narusza bezpośrednio wnętrza samego stawu. Jest to zabieg wykonywany na kościach tworzących staw – najczęściej na kości piszczelowej lub udowej.
Mówiąc precyzyjniej: jest to osteotomia okolicy stawu kolanowego. Chirurg dokonuje kontrolowanego przecięcia kości (poza stawem), aby zmienić jej geometrię. Dzięki temu mechaniczna oś kończyny ulega przesunięciu. To biologiczna inżynieria – przenosimy obciążenie ze zniszczonej części kolana na tę zdrową, która jest w stanie przejąć pracę.
Osteotomia okolicy stawu kolanowego: wskazania
Zabieg dedykowany jest pacjentom, u których oś kończyny jest zaburzona, co prowadzi do szybszego zużycia chrząstki po jednej stronie. Wyróżniamy dwa główne warianty, potocznie określane przez pacjentów jako operacje kolan, a fachowo jako korekcje kości:
Osteotomia kolana szpotawego, czyli osteotomia kości piszczelowej
Zabieg dedykowany pacjentom ze szpotawością, czyli takim ustawieniem kończyn, które powoduje nadmierne przeciążenie i niszczenie wewnętrznej części stawu. Wizualnie objawia się to charakterystycznym wygięciem kolan na zewnątrz.
Osteotomia korekcyjna koślawości kolana, czyli osteotomia kości udowej
Zabieg przeznaczony dla pacjentów z koślawością, gdzie nadmierne obciążenie niszczy zewnętrzną (boczną) część stawu. Objawia się to charakterystycznym schodzeniem się kolan do środka, co wymaga korekcji osi w dolnym odcinku uda.
Jak wygląda operacja osteotomii kolana (okolicy stawu kolanowego)?
W naszych klinikach we Wrocławiu stawiamy na minimalizację inwazyjności i precyzyjne planowanie osteotomii okolicy stawu kolanowego.
1. Planowanie
Na podstawie zdjęć RTG całej kończyny (posturometrycznych) wyliczamy dokładny kąt korekcji.
2. Dostęp i cięcie
Przez niewielkie nacięcie chirurg dociera do kości w okolicy kolana (nie otwierając samego stawu).
3. Korekcja osi
Kość jest nacinana i ustawiana w nowej pozycji. Czasem powstaje szczelina, która wypełnia się naturalną kością lub substytutem.
4. Stabilizacja
Kluczowym elementem jest stabilizacja płytką tytanową (np. TomoFix), która utrzymuje kość w nowej pozycji aż do zrostu.
Osteotomia (okolicy) kolana – co robić po zabiegu?
Sukces leczenia to w połowie dobrze przeprowadzona osteotomia korekcyjna kolana, a w połowie aktywna rehabilitacja. W drugim przypadku, najważniejsza jest ścisła współpraca z fizjoterapeutą i przestrzeganie zakazu pełnego obciążania nogi w pierwszej fazie.
Oto standardowy schemat postępowania po osteotomii:
1. Ochrona (do 6 tygodni)
Poruszanie się o kulach, aby nie obciążać w pełni operowanej kości. To czas na zrost kostny.
2. Mobilizacja
Od pierwszych dni pracujemy nad zakresem ruchu i mięśniami.
3. Pełne obciążanie
Zazwyczaj możliwe po 6-8 tygodniach, po kontrolnym RTG.